Wat is ethiek?

wat is ethiek

Met welke vragen houdt de ethiek zich bezig? Waarom is ethiek nodig? Wat is ethiek eigenlijk?

De hoofdvraag van de ethiek is: ‘Wat is het goede om te doen en hoe bepalen we dat?’

Hoe moeten we met andere mensen omgaan? Hoe moeten we met dieren omgaan? Hoe moeten we met ongeborenen en toekomstige generaties omgaan? Hoe moeten we omgaan met vraagstukken die te maken hebben met armoede, seksualiteit, voortplanting, milieu, immigratie, gezondheidszorg, etc.?

Iedereen houdt zich bewust of onbewust met deze vragen bezig, ongeacht nationaliteit, culturele achtergrond, beroepsgroep, geslacht of leeftijd.

Elke dag zijn we als burger, ondernemer, werknemer of organisatie op grotere op kleinere schaal bezig met het bepalen van wat we gaan doen. De afwegingen die we daarvoor bewust of onbewust maken, hangt af van onze visie over het goede.

Al eeuwen onderzoekt de ethiek kritisch en wetenschappelijk de vraag ‘wat is het goede om te doen?’.

De ethiek ontwikkelt en analyseert theorieën om dit kunnen bepalen. Ze zoekt naar fundamenten, richtlijnen en criteria. Dit onderzoek wordt op een methodische manier gedaan op basis van logica en argumentatie. Er zijn in de loop der eeuwen al verschillende ethische theorieën ontwikkeld over hoe je kunt beoordelen wat goed of fout is.

Waarom is ethiek belangrijk?

Elke sector, elke organisatie en elk persoon heeft ethiek nodig. Bepaalde vakgebieden of sectoren zijn niet vrij gepleit van ethisch onderzoek, omdat ze zogenaamd al goed zouden zijn. De duurzame sector, de biologische voedingsindustrie en de non profit-sector zijn bijvoorbeeld niet per definitie goed, net als dat de financiële sector, de bouwsector en de politiek niet per definitie fout zijn.

Hoe gaat ethiek in zijn werk? Hoe bepaal je het goede?

Idealiter gaat men eerst de ethische theorieën onderzoeken en op basis daarvan bepalen wat het goede is om te doen. In de praktijk is het handelen meestal gebaseerd op vage ideeën en is ethiek nodig om de onderliggende visies helder te krijgen en te analyseren of deze consistent en steekhoudend zijn. Als je niet helder weet waarom je doet wat je doet, dan bestaat het risico dat je steeds maar wat doet, en je je handelen niet kunt verantwoorden. Je moet je handelen kunnen verantwoorden omdat je niet alleen bent op deze wereld: jouw handelen heeft effect op anderen, zoals het handelen van anderen effect heeft op jou, of je nu wil of niet.